Budowa gałki ocznej człowieka

Gałkę oczną można nazwać „sercem” oka. I choć ma kształt niewielkiej kuli o średnicy ok. 2,4 cm, to budowa gałki ocznej naprawdę wprawia w zdumienie stopniem skomplikowania.

Sama błona gałki ocznej występuje w 3 rodzajach. I tak wyróżniamy:

  • błonę zewnętrzną, a więc nieprzezroczystą twardówkę i przezroczystą rogówkę,
  • błonę środkową (naczyniową) – warstwy oka, które wchodzą w jej skład to: tęczówka, wyrostki ciała rzęskowego oraz część płaska ciała rzęskowego (łączy się z nią soczewka oczna),
  • błonę wewnętrzną oka: siatkówkę. Często nazywa się ją również błoną czuciową, gdyż jedną z jej warstw (a ma ich 10!) stanowi tzw. nabłonek zmysłowy siatkówki, zbudowany ze światłoczułych czopków i pręcików.

Błona zewnętrzna – twardówka i rogówka

Twardówka oka to zewnętrzna błona gałki ocznej, która chroni oko wewnętrzne, nadając mu odpowiednią sztywność i kształt. Jest mocna, matowa, nieprzepuszczalna.

Jej integralnym elementem jest rogówka, która znajduje się w przedniej części oka. Jest cienka i przezroczysta. Dlaczego? Bo dzięki temu nie utrudnia dopływu światła do siatkówki, a w konsekwencji nie zniekształca procesu widzenia. Budowa rogówki jest bardzo ważna, gdyż od jej rozmiarów, kształtu i przejrzystości zależy, czy widzimy prawidłowo, a więc czy dobrze funkcjonuje cały układ optyczny oka.

Budowa ludzkiego oka – tajemnice błony środkowej

Błonę środkową tworzy gęsta sieć naczyń krwionośnych. Jej głównym zadaniem jest Odżywianie i zaopatrywanie w tlen siatkówki oraz oczyszczenie gałki ze szkodliwych produktów przemiany materii.

Błona środkowa oka składa się z 3 warstw:

  • warstwy przedniej, czyli tęczówki i wyrostków ciała rzęskowego. Tęczówka to element oka, który jest widoczną częścią warstwy naczyniowej i to od niego zależy kolor oczu. Centralną część stanowi źrenica, która jest otworem w środkowej części tęczówki i to przez nią do oka wpada światło. W optymalnych warunkach ma okrągły kształt i wielkość ok. 3-4 mm. Jednak jej wielkość może się zmieniać w zależności od różnych czynników m.in. od ilości światła. Przy ostrym słońcu może się kurczyć, a podczas niedoboru światła rozszerzać, by wpuścić dokładnie tyle promieni świetlnych, ile potrzeba do wytworzenia obrazu przez siatkówkę;
  • warstwy pośredniej, którą stanowi ciało rzęskowe, a właściwie jego płaska część połączona z soczewką. Ma półprzezroczystą barwę. Budowa soczewki oka sprawia, że może ona zmieniać swój kształt. To ona odpowiada za takie funkcje oka ludzkiego, jak wyraźne i ostre widzenie przedmiotów znajdujących się blisko i daleko;
  • warstwy tylnej, którą jest naczyniówka oka – bogata sieć naczyń krwionośnych zapewniająca właściwe ukrwienie gałki- dostarcza tlen i składniki odżywcze.

Błona wewnętrzna – siatkówka w oku

Jej najważniejszym elementem są światłoczułe czopki i pręciki. Dzięki czopkom (miejsce, w którym jest ich najwięcej to tzw. plamka żółta) widzimy w dzień i odróżniamy kolory. Z kolei pręciki umożliwiają widzenie ruchu oraz przy słabym oświetleniu np. o zmierzchu. Są one nierównomiernie rozmieszczone, a ich działanie zależy od tego, ile światła do nich dociera. To tu powstaje obraz, który za pomocą impulsu jest przesyłany do mózgu.

Dbaj o swoje oczy!

Jak widać budowa i funkcje oka, a w zasadzie poszczególnych jego elementów to wyjątkowy przykład imponującej złożoności ludzkiego ciała.

Anatomia oka ludzkiego doskonale pokazuje, że każdy, nawet najdrobniejszy element ciała ma znaczenie i jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania narządu, którego stanowi część. Dlatego warto patrzeć na pracę oczu człowieka z szerszej perspektywy i pamiętać, że najważniejszy ludzki zmysł wymaga szczególnej troski. Dbanie o wzrok warto rozpocząć już dziś!